EB3, ABD'de işveren sponsorluğuyla green card almanın en yaygın yollarından biridir. EB1 veya EB2 NIW için yeterli profili olmayan ancak ABD'de bir işverenden iş teklifi alan profesyoneller ve nitelikli çalışanlar için tasarlanmış bu kategori, PERM labor certification sürecini zorunlu kılar. Süreç uzun ve çok adımlıdır; ancak doğru planlama ile başarılı sonuçlar elde edilebilir.
Bu yazıda EB3 kategorisini tüm alt dallarıyla, PERM sürecinin her adımını, işveren ilişkisi yönetimini, bekleme sürelerini ve stratejik kararları detaylı şekilde ele alıyorum.
Bu yazı kişisel deneyim ve araştırmaya dayanmaktadır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. EB3 süreci bireysel koşullara bağlıdır; mutlaka deneyimli bir immigration avukatı ile çalışın. Güncel kurallar ve bekleme süreleri değişkenlik gösterebilir.
EB3 Kategorisi Nedir?
EB3, employment-based (iş bazlı) green card kategorilerinin üçüncüsüdür. Genel green card kategorilerini anlattığım yazıda kısaca değinmiştim; burada EB3'ün iç yapısını derinlemesine inceleyeceğiz.
EB3 üç alt kategoriye ayrılır:
1. Skilled Worker (Nitelikli İşçi)
Gereksinim: En az 2 yıl deneyim veya eğitim gerektiren bir pozisyon için iş teklifi. Üniversite diploması zorunlu değildir; mesleki deneyim ve sertifikalar yeterli olabilir.
Örnekler: Deneyimli teknisyenler, şefler, elektrikçiler, CNC operatörleri, ağ yöneticileri.
2. Professional (Profesyonel)
Gereksinim: En az lisans (bachelor's) derecesi gerektiren bir pozisyon. Pozisyonun doğası gereği lisans diploması şartı aranmalıdır.
Örnekler: Muhasebeciler, öğretmenler, mühendisler (EB2 eşiğini karşılamayan pozisyonlar), pazarlama uzmanları.
3. Other Worker (Diğer İşçi)
Gereksinim: 2 yıldan az deneyim gerektiren pozisyonlar. Bu alt kategori ayrı bir kota ile sınırlıdır (yıllık yaklaşık 10.000 vize) ve bekleme süreleri en uzun olanıdır.
Örnekler: Temizlik görevlileri, yardımcı mutfak personeli, tarım işçileri.
EB3 Skilled Worker ve Professional alt kategorileri aynı kota havuzunu paylaşır. Other Worker ise ayrı ve daha sınırlı bir kota ile değerlendirilir. Bu nedenle "Other Worker" başvurularında bekleme süreleri çok daha uzun olabilir.
EB3 Kimler İçin Uygun?
EB3, şu durumlardaki adaylar için en mantıklı seçenektir:
- EB1 veya EB2 NIW kriterlerini karşılayamayan ancak ABD'de iş teklifi olan profesyoneller
- İşverenin sponsorluk yapmaya istekli olduğu çalışanlar
- H-1B, L-1 veya diğer çalışma vizelerinde olup green card sürecine geçmek isteyenler
- Lisans derecesi olan ama ileri derece (master's/PhD) gerektirmeyen pozisyonlarda çalışanlar
- Mesleki deneyimi güçlü olan ve sertifika bazlı niteliklere sahip kişiler
PERM (Labor Certification) Süreci Adım Adım
PERM, Program Electronic Review Management'ın kısaltmasıdır ve EB2 ile EB3 kategorilerinde zorunlu olan ilk adımdır. Amacı, işverenin "bu pozisyon için nitelikli bir Amerikan işçi bulamadığını" resmi olarak kanıtlamasıdır.
Adım 1: Prevailing Wage Determination (PWD)
İşveren, Department of Labor'a (DOL) başvurarak pozisyon için bölgesel ortalama ücretin belirlenmesini talep eder. Bu ücret, yabancı çalışana en az bu seviyede maaş ödeneceğini garanti eder.
Kritik detaylar:
- Süre: PWD yanıtı genellikle 6 ila 12 ay sürer (2026 itibarıyla ortalama 8 ay civarı).
- Wage Level: DOL, pozisyonun karmaşıklığına göre Level 1 (giriş) ile Level 4 (uzman) arasında bir seviye belirler. EB2 için genellikle Level 2 ve üzeri beklenir; EB3 için Level 1 kabul edilebilir.
- SOC kodu: Pozisyonun Standard Occupational Classification kodu doğru belirlenmelidir. Yanlış SOC kodu, tüm süreci baştan başlatmanıza neden olabilir.
Adım 2: Recruitment (İşe Alım Süreci)
PWD alındıktan sonra işveren, pozisyonu ABD iş piyasasında ilan etmek zorundadır. Amaç, nitelikli bir Amerikan işçi adayı olmadığını belgelemektir.
Zorunlu ilanlar:
- State Workforce Agency (SWA): Eyalet iş bulma ajansına 30 gün süreyle ilan
- İki farklı pazar günü gazete ilanı: Pozisyonun bulunduğu bölgenin büyük gazetesinde
- Şirket içi ilan: İşyerinde 10 iş günü boyunca görünür bir yerde asılı kalmalı
- Ek üç ilan (profesyonel pozisyonlar için): Meslek dergileri, iş sitesi, kampüs işe alım, radyo/TV reklamı gibi seçeneklerden en az üçü
Recruitment süreci çok teknik kurallara tabidir. İlan metninde pozisyon unvanı, görev tanımı, minimum gereksinimler ve maaş aralığı doğru şekilde yer almalıdır. Küçük bir hata bile DOL tarafından reddedilmeye veya audit'e neden olabilir. Bu aşamada mutlaka avukatınızla koordineli çalışın.
Adım 3: ETA Form 9089 Dosyalama
Recruitment sürecinde nitelikli Amerikan aday bulunamazsa, işveren DOL'a ETA Form 9089'u elektronik olarak dosyalar. Bu form, pozisyon detaylarını, gereksinimleri ve yabancı çalışanın niteliklerini içerir.
Dikkat edilecekler:
- Actual minimum requirements: Pozisyon gereksinimleri, işverenin gerçekten aradığı minimum nitelikleri yansıtmalıdır. Gereksinimler yapay olarak yükseltilmişse DOL başvuruyu reddedebilir.
- Beneficiary qualifications: Başvuru sahibi, belirtilen minimum gereksinimleri karşılamalıdır.
- Business necessity: Standart dışı herhangi bir gereksinim (örneğin yabancı dil bilgisi), işin doğası gereği gerekli olduğu kanıtlanmalıdır.
Adım 4: DOL İncelemesi ve Karar
DOL, dosyayı inceleyerek üç olası karar verir:
- Certification (Onay): PERM onaylanır, bir sonraki adıma geçilir.
- Audit: DOL, recruitment belgelerini veya ek bilgileri talep eder. Audit süreci 6 ila 18 ay ek süre ekleyebilir.
- Denial (Red): Dosya reddedilir. İtiraz hakkı (Request for Reconsideration veya BALCA appeal) mevcuttur.
Audit riski: DOL, rastgele veya belirli tetikleyicilere dayalı olarak dosyaları audite alabilir. Yaygın tetikleyiciler şunlardır: düşük maaş seviyesi, geniş iş tanımı, birden fazla lokasyon ve yabancı dil gereksinimi.
PERM Süreci Özet Tablosu
| Adım | Süre (Tahmini) | Dikkat Edilecekler |
|---|---|---|
| Prevailing Wage (PWD) | 6-12 ay | SOC kodu ve wage level doğruluğu |
| Recruitment | 2-3 ay | İlan kurallarına tam uyum, belge arşivleme |
| Bekleme süresi (recruitment sonrası) | 30 gün (zorunlu) | Recruitment bitiminden sonra en az 30 gün bekleme |
| ETA Form 9089 dosyalama | 1-2 hafta | Form doğruluğu, avukat kontrolü |
| DOL incelemesi | 4-8 ay | Audit riski, yanıt hazırlığı |
| Audit durumunda ek süre | 6-18 ay | Recruitment belgelerinin eksiksiz arşivlenmesi |
| Toplam (audit olmadan) | 12-24 ay | Her adımda dikkatli dokümantasyon |
PERM sürecinde en kritik nokta belge arşivlemedir. Recruitment sürecinde yayınlanan her ilan, alınan her başvuru ve yapılan her değerlendirme titizlikle kayıt altına alınmalıdır. DOL bir audit başlattığında, 30 gün içinde tüm belgelerin sunulması gerekir. Eksik belge doğrudan red anlamına gelebilir.
İşveren İlişkisi Yönetimi
EB3 sürecinin en hassas boyutlarından biri, işveren ile olan ilişkinin yönetimidir. PERM ve I-140 sürecinde işveren aktif bir rol üstlenir; bu nedenle karşılıklı güven ve açık iletişim hayati önem taşır.
Green Card Konusunu İşverene Nasıl Açmalı?
Zamanlama: Konuyu çok erken açmak (işe yeni başlamışken) veya çok geç açmak (vize süresi dolmak üzereyken) risklidir. İdeal zamanlama, işvereninize değerinizi kanıtladığınız ve güven ilişkisinin kurulduğu noktadır. Genellikle 6 ila 12 ay arası iyi bir zamanlama olarak kabul edilir.
Yaklaşım önerileri:
- Değer odaklı konuşun: "Green card almak istiyorum" yerine, "Bu şirkette uzun vadeli kalmak istiyorum, bunun için green card sürecini başlatmamız gerekiyor" şeklinde çerçeveleyin.
- Bilgi hazırlığı yapın: İşverenin ne kadar masraf ve zaman harcayacağını önceden araştırın. Somut bilgilerle gelin.
- HR departmanını dahil edin: Büyük şirketlerde HR genellikle immigration süreçlerini yönetir. Doğrudan yöneticinize gitmek yerine HR ile konuşmak daha uygun olabilir.
- Şirketin geçmiş sponsorluk geçmişini araştırın: H1B Employer Data Hub üzerinden şirketinizin daha önce sponsorluk yapıp yapmadığını kontrol edebilirsiniz.
Masraf Paylaşımı
PERM sürecinde bazı masrafları kimin ödeyeceği konusu netleştirilmelidir:
- PERM ile ilgili avukatlık ücretleri: Yasal olarak işveren karşılamalıdır (DOL kuralı gereği çalışandan tahsil edilemez).
- I-140 filing fee: İşveren sorumluluğundadır.
- I-485 (AOS) veya konsolosluk süreci: Bu aşamada masrafları çalışanın karşılaması yaygındır, ancak bazı şirketler bu masrafları da üstlenir.
- Premium processing (varsa): İşveren veya çalışan tarafından karşılanabilir; genellikle şirket politikasına bağlıdır.
AC21 Portability: İş Değiştirme Hakkı
I-485 başvurusu yapıldıktan 180 gün sonra, AC21 (American Competitiveness in the Twenty-first Century Act) kapsamında aynı veya benzer pozisyonda farklı bir işverene geçebilirsiniz. Bu, EB3 sürecinde büyük bir güvence sağlar.
AC21 koşulları:
- I-485 dosyalanmış ve en az 180 gün geçmiş olmalı
- Yeni pozisyon, PERM'deki pozisyonla "aynı veya benzer" (same or similar) olmalı
- I-140 onaylanmış veya 180 gün geçmiş olmalı (böylece işveren geri çekemez)
İşveren Geri Çekilmesi
İşveren, I-140 onayından önce herhangi bir aşamada sponsorluğu geri çekebilir. Bu durumda:
- I-140 onayından önce geri çekilme: Priority date korunmaz (istisnai durumlar hariç), süreç sıfırdan başlar.
- I-140 onayından sonra geri çekilme (180 gün geçmişse): Priority date korunur ve AC21 ile başka bir işverene taşınabilir.
İşverenimle green card görüşmesini nasıl başlattığımı anlatıyorum. İlk yılımda performans değerlendirmem çok olumlu geçmişti ve yöneticim "seni uzun vadede ekipte görmek istiyorum" demişti. Bu cümleyi fırsat olarak kullandım ve "Ben de burada kalmak istiyorum, ancak bunun için vize durumumu kalıcı hale getirmemiz gerekiyor" dedim. Yöneticim konuya açıktı, ama masraflar ve süre hakkında bilgisi yoktu. Bir sonraki toplantıya avukatımdan aldığım bir bilgi notu ile geldim: tahmini maliyet, süreç adımları ve işverenin sorumlulukları. Bu hazırlık, konuşmayı çok daha verimli hale getirdi. HR ile ilk toplantımız iki hafta içinde gerçekleşti.
Bekleme Süreleri ve Stratejiler
EB3 sürecinde belki de en sinir bozucu kısım bekleme süreleridir. PERM onaylandıktan ve I-140 dosyalandıktan sonra, vize numarası beklemek yıllar sürebilir.
Visa Bulletin Nasıl Okunur?
Her ay Department of State, Visa Bulletin yayınlar. Bu bültende iki tarih bulunur:
- Final Action Dates: Green card'ınızın fiilen verilebileceği tarihi gösterir. Priority date'iniz bu tarihten önceyse, son aşama (I-485 veya konsolosluk) tamamlanabilir.
- Dates for Filing: I-485 başvurusunu yapabileceğiniz tarihi gösterir. USCIS her ay bu tabloyu kullanıp kullanmayacağını ayrıca duyurur.
Priority Date Nedir?
Priority date, genellikle PERM başvurunuzun DOL tarafından alındığı tarihtir. Vize numarası sırası bu tarihe göre belirlenir. Ne kadar erken bir priority date'iniz varsa, sıranız o kadar önde olur.
Türkiye Vatandaşları İçin Durum
Türkiye, EB3 kategorisinde "Rest of World" (ROW) grubunda değerlendirilir. Bu iyi bir haberdir; çünkü Hindistan ve Çin gibi yoğun talep olan ülkelere kıyasla bekleme süreleri çok daha kısadır.
2026 itibarıyla tahmini bekleme süreleri:
| Doğum Ülkesi | EB3 Tahmini Bekleme | EB2 Tahmini Bekleme |
|---|---|---|
| Türkiye (ROW) | 1-2 yıl | Current veya kısa bekleme |
| Hindistan | 10+ yıl | 8-10+ yıl |
| Çin | 3-5 yıl | 2-4 yıl |
"Current" ifadesi, o kategoride bekleme olmadığını ve hemen başvuru yapılabileceğini gösterir. Türkiye vatandaşları için EB3 ROW genellikle makul bekleme süreleriyle ilerler; ancak bu durum yıldan yıla değişebilir.
EB3 to EB2 Geçiş (Downgrade/Upgrade Stratejisi)
Hindistan veya Çin doğumlu başvurucular için yaygın bir strateji olan "EB3 to EB2" geçişi, Türkiye vatandaşları için genellikle gereksizdir. Ancak stratejinin mantığını bilmek faydalıdır:
Nasıl çalışır?
- Önce EB3 ile PERM ve I-140 sürecini tamamlayıp priority date elde edersiniz.
- Ardından EB2 kriterlerini karşılayan yeni bir pozisyon için ikinci bir PERM başvurusu yaparsınız.
- Yeni EB2 I-140 başvurusunda, eski EB3 priority date'inizi "retain" edersiniz (priority date portability).
- EB2'nin daha güncel final action date'inden faydalanarak sürecinizi hızlandırırsınız.
Dikkat: Bu strateji iki ayrı PERM süreci gerektirir, ek maliyet ve zaman demektir. Türkiye vatandaşları için EB2 zaten genellikle "current" olduğundan, doğrudan EB2 başvurusu yapmak (eğer kriterler karşılanıyorsa) çok daha mantıklıdır.
Maliyet Analizi
EB3 süreci birden fazla aşamadan oluşur ve her aşamanın ayrı maliyeti vardır. Aşağıdaki tablo, 2026 yılı itibarıyla tahmini maliyetleri göstermektedir:
| Masraf Kalemi | Tahmini Tutar (USD) | Kim Öder? |
|---|---|---|
| PERM avukatlık ücreti | 3.000 - 6.000 | İşveren (zorunlu) |
| PERM recruitment masrafları | 2.000 - 5.000 | İşveren |
| I-140 filing fee | 715 | İşveren |
| I-140 avukatlık ücreti | 1.500 - 3.000 | İşveren (genellikle) |
| I-140 premium processing | 2.805 | İşveren veya çalışan |
| I-485 filing fee (AOS) | 1.440 | Çalışan (genellikle) |
| I-485 avukatlık ücreti | 2.000 - 4.000 | Çalışan (genellikle) |
| Sağlık muayenesi (I-693) | 200 - 500/kişi | Çalışan |
| Eş ve çocuklar (I-485 ek) | 1.440/kişi | Çalışan |
| Toplam (tek kişi, tahmini) | 12.000 - 24.000 | Paylaşımlı |
Bazı şirketler, özellikle büyük teknoloji firmaları ve hastaneler, tüm green card masraflarını üstlenir. İş görüşmelerinde benefits paketi içinde "immigration sponsorship" olup olmadığını sormak, ilerideki masraflar açısından belirleyici olabilir.
EB3 vs EB2 NIW vs EB1: Kısa Karşılaştırma
Hangi kategorinin size uygun olduğunu belirlemek için temel farkları görelim. Daha kapsamlı bir karşılaştırma için EB1, EB2, EB3 karşılaştırma ve karar rehberime göz atabilirsiniz.
| Kriter | EB3 | EB2 NIW | EB1A |
|---|---|---|---|
| İş teklifi gerekli mi? | Evet | Hayır | Hayır |
| PERM gerekli mi? | Evet | Hayır | Hayır |
| Minimum eğitim | Değişken (alt kategoriye göre) | Master's veya Bachelor's + 5 yıl deneyim | Eğitim şartı yok (kanıt bazlı) |
| İşverene bağımlılık | Yüksek (AC21'e kadar) | Düşük | Yok |
| Kanıt yükü | Düşük (PERM odaklı) | Orta (Dhanasar testi) | Yüksek (olağanüstü yetenek) |
| Tahmini süre (ROW) | 2-4 yıl | 1-3 yıl | 1-2 yıl |
| Tahmini maliyet | 12.000 - 24.000 | 6.000 - 15.000 | 6.000 - 15.000 |
| Esneklik | Düşük | Yüksek | Çok yüksek |
Eğer EB2 NIW veya EB1 kriterlerini karşılama ihtimaliniz varsa, önce bu kategorileri değerlendirmenizi şiddetle tavsiye ederim. İşverene bağımlı olmamak, göç sürecinde büyük bir özgürlüktür. Detaylı bilgi için EB1 rehberime ve EB2 NIW rehberime göz atabilirsiniz.
I-140 ve I-485: PERM Sonrası Adımlar
PERM onaylandıktan sonra süreç bitmez; iki büyük adım daha vardır.
I-140 (Immigrant Petition)
PERM onayından sonra işveren, USCIS'e I-140 dilekçesini dosyalar. Bu aşamada USCIS, çalışanın niteliklerini ve pozisyon gereksinimlerini değerlendirir.
Önemli noktalar:
- Dosyalama süresi: PERM onayından itibaren 180 gün içinde I-140 dosyalanmalıdır, aksi halde PERM geçersiz olur.
- Premium processing: Ek ücretle 15 iş günü içinde karar alınabilir. Normal süreç 6 ila 12 ay sürebilir.
- Onay sonrası: I-140 onayı, priority date'inizi kesinleştirir.
I-485 (Adjustment of Status) veya Konsolosluk Süreci
Priority date'iniz "current" olduğunda son adıma geçilir:
- I-485 (ABD içindeyseniz): Status adjustment başvurusu yaparsınız. Bu süreçte EAD (çalışma izni) ve AP (seyahat izni) alabilirsiniz.
- Konsolosluk süreci (yurt dışındaysanız): DS-260 formu ile konsoloslukta mülakat yapılır.
Sıkça Sorulan Sorular
PERM süreci başarısız olursa ne olur?
PERM reddedilirse iki seçenek vardır: Request for Reconsideration (yeniden değerlendirme talebi) veya BALCA appeal (Board of Alien Labor Certification Appeals'a itiraz). Her iki yol da ek süre ve maliyet gerektirir. Alternatif olarak, süreci baştan başlatmak da mümkündür; ancak bu durumda yeni bir priority date alırsınız.
İş değiştirmek istiyorum, green card sürecim ne olur?
I-485 dosyalandıktan 180 gün sonra AC21 kapsamında iş değiştirebilirsiniz. I-140 onaylanmış ve 180 gün geçmişse, eski işverenin geri çekmesi priority date'inizi etkilemez. Ancak I-485 öncesi iş değiştirmek, süreci sıfırdan başlatmanız anlamına gelir.
EB3 ile EB2 arasında geçiş yapabilir miyim?
Evet, EB3 priority date'inizi koruyarak EB2 kategorisine geçiş mümkündür. Bunun için EB2 kriterlerini karşılayan yeni bir pozisyon ve yeni bir PERM süreci gerekir. Türkiye vatandaşları için bu strateji genellikle gereksizdir çünkü EB2 ROW zaten kısa bekleme sürelerine sahiptir.
Eşim ve çocuklarım da dahil mi?
Evet. EB3 başvurusu onaylandığında eşiniz ve 21 yaş altı evlenmemiş çocuklarınız "derivative beneficiary" olarak green card alabilir. I-485 aşamasında aile üyeleri için ayrı başvurular yapılır. Eşiniz EAD ile çalışma hakkı da elde eder.
PERM süreci ne kadar sürer?
Audit olmadan ortalama 12 ila 24 ay, audit durumunda 24 ila 36 ay sürebilir. Prevailing wage aşaması tek başına 6 ila 12 ay alabilir. Sabırlı olmak ve belgeleri eksiksiz hazırlamak, süreci mümkün olduğunca sorunsuz geçirmenin anahtarıdır.
H-1B vizem biterken PERM hâlâ devam ediyorsa ne yapmalıyım?
H-1B, 6 yıllık sınıra ulaştığında bile, PERM veya I-140 süreci devam ediyorsa uzatma alabilirsiniz. PERM başvurusu 365 günden uzun süredir beklemedeyse veya I-140 onaylanmışsa, H-1B 1 veya 3 yıllık uzatmalar alabilir (AC21 Section 104(c) ve 106(a)).
Profesyonel Destek Almak
EB3 süreci, teknik detayları ve uzun zaman çizelgesi nedeniyle profesyonel rehberlik gerektiren bir süreçtir. Yanlış bir form, eksik bir ilan veya hatalı bir SOC kodu, yılların emeğini boşa çıkarabilir. Doğru immigration avukatı seçiminin bu süreçteki önemi yadsınamaz.
Eğer EB3 sürecine başlamayı düşünüyorsanız veya mevcut sürecinizle ilgili sorularınız varsa, deneyimli bir immigration avukatından profesyonel değerlendirme almanızı öneririm. Çevremdeki pek çok başvuru sahibinin olumlu deneyim yaşadığı isimlerden biri olan Avukat Asım Kılınç ile ClinchLaw üzerinden ücretsiz ön görüşme talep edebilirsiniz.
Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her göç dosyası bireyseldir; kendi durumunuza uygun profesyonel hukuki danışmanlık almanız şarttır. Bekleme süreleri, ücretler ve kurallar değişkenlik gösterebilir.

